Powlekanie i malowanie drewna

Autor Kamil

W zasadzie istnieją dwa sposoby wykończenia powierzchni drewna. Jeden – zwany inaczej uszlachetnianiem powierzchni — polega na wydobyciu z naturalnej struktury drewna całej jego krasy dekoracyjnej. Barwienie, bielenie i powlekanie (od matowania przez lakierowanie do polerowania) są to właściwe techniki powierzchniowego uszlachetnienia wyrobów z drewna. Drugi sposób obejmuje wszystkie techniki malowania drewna, np. mebli kuchennych, okien, drzwi, ławek ogrodowych itp. Drewno jest żywym podłożem pod powłokę farby. Odpowiednio do zmian wilgotności otoczenia drewno ulega kurczeniu się lub pęcznieniu. To zjawisko musi zostać uwzględnione w każdym rodzaju wykańczania powierzchni. Powłoka malarska, jeśli nie jest plastyczna i dostosowana do drewna, najczęściej pęka i odpada od podłoża. Dlatego każdy materiał przeznaczony do malowania drewna musi zawierać jakieś źródło wilgoci, aby mógł się dostosować do zmian podłoża.

Powierzchniowe uszlachetnianie drewna

Gdy oglądamy powierzchnie drewna w przekroju promieniowym lub stycznym, zachwyca nas często piękny rysunek słojów, których wyrazistość i układ zależne są głównie od gatunku drzewa, jego wieku i klimatu w jakim rosło. Rysunek drewna gra dużą rolę przy dekoracji wnętrz, szczególnie w meblarstwie, jako faktura zewnętrzna sprzętów, ścian itp.

Drewno o wyraźnym rysunku i intensywnej zróżnicowanej barwie nadal cieszy się uznaniem w meblarstwie i urządzeniu wnętrz.

Istnieje obecnie tendencja zastępowania drewna różnymi materiałami, np. z tworzyw sztucznych, z fakturą zbliżoną do drewna, ponieważ wyroby z drewna osiągają ceny kilka razy wyższe niż wyroby z innych materiałów. W przygotowaniu powierzchni do lakierowania i malowania rozróżnia się 2 procesy:

  • proces przygotowania powierzchni pod powłoki przezroczyste,
  • proces przygotowania powierzchni pod powłoki kryjące.

Podłożem pod powłoki przezroczyste może być nie tylko drewno lite określonego gatunku, ale również płyty wiórowe i paździerzowe lub listewkowe oklejane okleiną liściastą lub okleiną syntetyczną. Wszystkie powierzchnie pod powłoki przezroczyste wymagają dokładniejszego oszlifowania niż pod powłoki kryjące.

Do najważniejszych czynności w przygotowaniu powierzchni drewna pod powłoki przezroczyste należy szlifowanie i utwardzanie nawierzchni przez nasycenie ich roztworem kleju kostnego, powodującego pęcznienie włókien i ich usztywnienie po wyschnięciu; przy kolejnym szlifowaniu włókna łatwiej wykruszają się i nie podnoszą przy nanoszeniu lakieru. Niekiedy zamiast nasycania roztworem kleju stosuje się tzw. wodowanie, tj. zwilżanie powierzchni (szczególnie oklein) wodą o temp. 30-40°C. Po wodowaniu powierzchnie takie podlegają także końcowemu szlifowaniu (w kierunku struktury drewna). Po osuszeniu należy usunąć pył powstały podczas szlifowania powierzchni papierem ściernym.

Barwienie drewna. W procesie uszlachetniania powierzchni drewna często konieczna jest zmiana naturalnej barwy drewna na inną lub dostosowanie barwy pewnych elementów da barwy całości wyrobu. Do tego celu służą środki barwiące i bielące. Do barwienia drewna stosuje się barwniki syntetyczne oraz garbniki i niektóre sole metali. Są one najczęściej stosowane w roztworach wodnych. Asortyment barwników do drewna obejmuje ponad 20 kolorów, m.in. żółty, czerwony, mahoniowy, brunatny, zielony, szary, czarny i in. W handlu występują one pod różnymi nazwami, np. Rubin mahoniowy, Brunat orzechowy itp. Natomiast materiałami do bielenia drewna są najczęściej roztwory wodne wody utlenionej o stężeniu 15-30% i kwasu szczawiowego o stężeniu 6-10%. Czasami może być stosowany, jako środek bielący, chlorek wapnia. Barwniki do drewna nie tworzą powłoki, lecz przyczyniają się do poprawienia wyglądu estetycznego wykończenia lub właściwości powłoki. W handlu znajdują się również barwniki spirytusowe, które mają znikome zastosowanie.

Roztwór wodny barwnika do drewna jest nanoszony dość obficie za pomocą pędzla lub gąbki, przy znacznym nacisku, oraz rozprowadzany w obu kierunkach wzdłuż i w poprzek włókien. Nadmiar roztworu usuwa się wyciśniętym pędzlem lub gąbką, a zabarwione powierzchnie odkłada się do wyschnięcia. Elementy barwione układa się poziomo.

Gruntowanie barwionych powierzchni drewna ma na celu uodpornienie drewna na czynniki zewnętrzne, zwiększenie przyczepności do podłoża następnie nakładanych warstw powłoki lub zmniejszenie chłonności spoiwa lakierniczego przez drewno. Do nasycenia powierzchni drewna są stosowane pokosty i niektóre lakiery, np. lakier nitrocelulozowy bezbarwny caponowy lub lakier nitrocelulozowy do mebli matowy oraz politury woskowe będące roztworami jasnego wosku w terpentynie balsamicznej bezbarwnej. Do ręcznego nanoszenia materiału lakierniczego odpowiednio rozcieńczonego można użyć tamponu wykonanego z trykotu wełnianego owiniętego rzadkim płótnem lnianym. Praca tamponem polega na tym, że po nasyceniu tamponu lakierem nitrocelulozowym pociera się powierzchnię drewna wzdłuż włókien, raz koło razu, aż do pokrycia całej powierzchni. Po wysuszeniu warstwy lakieru poddaje się ją lekkiemu szlifowaniu papierem ściernym (o b. drobnych ziarnach) i nanosi drugą warstwę w wyżej opisany sposób. Tampon przechowuje się w szczelnie zamkniętym słoiku szklanym, zanurzony częścią roboczą w rozpuszczalniku.

Dalszy proces wykańczania powierzchni drewna i tworzyw drewnopochodnych z zachowaniem widocznej struktury drewna, zwany wykończeniem przezroczystym, składać się może z następujących zabiegów wypełniania porów (przeprowadzone w celu wyrównania powierzchni drewna), nanoszenia materiałów lakierniczych wytwarzających powłokę lakierniczą, uszlachetnia powłok lakierniczych (doprowadzenie powłoki do odpowiedniej gładkości i połysku). Potrzeba zastosowania wspomnianych zabiegów wynika z rodzaju podłoża, użytego materiału lakierniczego oraz zależy od żądanego efektu estetycznego.
Do wypełniania porów drewna (bez zakrycia struktury drewna) służą materiały zwane gruntami stolarskimi lub mastykami. Zasadniczymi składnikami gruntów stolarskich są wypełniacze i spoiwa. Zależnie od ich rodzaju rozróżnia się grunty olejne, klejowe i nitrocelulozowe. Grunt stolarski (mastyka) olejny składa się z kredy (pigmentu farby w proszku), pokostu i terpentyny. Składniki te muszą być dobrze zmieszane.

Przed użyciem wypełniacz rozcieńcza się benzyną lakową. Na powierzchnię wypełniacz nanosi się i wciera tamponem z szorstkiej tkaniny lnianej. Po upływie 1-2 min od czasu nałożenia nadmiar usuwa się z powierzchni także tamponem, wykonując ruchy koliste. Po wyschnięciu w ciągu ok. 16 godz. ewentualny nadmiar usuwa się z powierzchni przez szlifowanie na sucho papierem ściernym nr 150-240. We współczesnych meblach często spotyka się powłoki nie uszlachetniane, a w przypadku wykończenia przezroczystego pory drewna nie są wypełniane i najczęściej pokryte materiałami lakierniczymi przezroczystymi, dającymi powierzchnie matowe.

Powłoki uszlachetnione przez szlifowanie, wypełnianie porów (zamknięcie porów drewna) oraz polerowanie (polegające na dalszym wygładzaniu powierzchni powłoki przy użyciu past i płynów do polerowania) zachowują widoczną strukturę drewna oraz odznaczają się wysoką gładkością i połyskiem.

Lakierowanie stosowane jest do wykończania powierzchni mebli i podłóg z drewna z widoczną strukturą podłoża w celu nie tylko zabezpieczenia ich przed czynnikami niszczącymi w czasie użytkowania, ale również dla podkreślenia naturalnego rysunku (struktury) i barwy drewna. Proces technologiczny lakierowania składa się z typowych operacji, a mianowicie: przygotowania podłoża, przygotowania materiałów i nakładania powłoki.

Najprostsze jest lakierowanie przy użyciu lakieru olejno-żywicznego schnącego w powietrzu.
Po przygotowaniu drewna polegającym na oczyszczeniu powierzchni i szlifowaniu papierem ściernym (np. nr 80 — do drewna sosnowego lub nr 120 — do drewna twardego — dębowego, jesionowego), po odpyleniu podłoża suche i czyste powierzchnie drewna nasyca się równomiernie pokostem (rozcieńczonym benzyną do lakierów w stosunku 1:1) przy użyciu pędzla. Wysychanie trwa co najmniej 24 godz.

Zobacz także: Tynk dekoracyjny – rodzaje tynków. Jak położyć tylko krok po kroku?

Drewno twarde po zapokostowaniu i wysuszeniu poddaje się delikatnemu szlifowaniu papierem ściernym nr 150, po czym powierzchnię odpyla się przez potarcie gazą zwilżoną lakierem do zbierania pyłu (lakier olejno-żywiczny do zbierania pyłu). Następnie na drewno twarde nakłada się wypełniacz porów przez wcieranie tamponem z szorstkiej tkaniny, np. lnianej. Wypełniacz porów olejno-żywiczny na drewno zasklepia pory drewna i wyrównuje powierzchnie podłoża przed lakierowaniem, nie przesłaniając słojów. Po usunięciu nadmiaru wypełniacza przez szlifowanie papierem drobnoziarnistym, (nr 180-240) po upływie 24 godz od chwili wtarcia w pory drewna wypełniacza oraz po przetarciu gazą zwilżoną lakierem w celu zebrania pyłu nakłada się lakier pędzlem. Warstwa lakieru powinna wysychać nie mniej niż 24 godz. Następnie powłokę lakieru poddaje się szlifowaniu na mokro papierem ściernym, najpierw nr 180, następnie nr 220 i 280. Po szlifowaniu powierzchnię oczyszcza się i suszy ok. 6 godz., po czym przeciera się gazą zwilżoną lakierem do usuwania pyłu. Z kolei po 24 godz. nanosi się kolejną warstwę lakieru, podobnie jak poprzednią. Ta ostatnia warstwa lakieru powinna wysychać ok. 30 godz. Jednak do eksploatacji lakierowane przedmioty można oddać nie wcześniej niż po upływie 4 dni od zakończenia lakierowania.

Politurowanie powierzchni drewna (z widoczną strukturą drewna) jest stosowane szczególnie przez rzemieślników w małych warsztatach usługowych. Polega ono na wielokrotnym nakładaniu cienkich warstw politury szelakowej, syntetycznej lub nitrocelulozowej z jednoczesnym szlifowaniem i wypełnianiem porów drewna za pomocą pumeksu wiązanego politurą. Powierzchnia drewna przewidziana do politurowania musi być absolutnie gładka i bez uszkodzeń.

W procesie politurowania można wyróżnić następujące fazy: ożywianie rysunku drewna, gruntowanie i zacieranie porów, politurowanie właściwe, utrwalanie połysku i usunięcie resztek oleju.

Ożywianie rysunku drewna polega na umiarkowanym wcieraniu w powierzchnię drewna oleju lnianego lub wrzecionowego za pomocą szmatki. Po równomiernym wtarciu oleju powierzchnię przeciera się suchą, czystą szmatką lnianą lub flanelową. Następnie całą powierzchnię nasyca się roztworem politury (ok. 8%) za pomocą tamponu, wykonując ruchy koliste i, w miarę wyczerpywania się politury, z coraz większym naciskiem. W ten sposób gruntuje się powierzchnie aż do uzyskania wyglądu lekko matowego.

W dalszym ciągu gruntowania rozpoczyna się dawkowanie pumeksu. Politurowaną powierzchnię posypuje się pumeksem z woreczka, uderzając lekko woreczkiem o powierzchnię. Po posypaniu powierzchni pumeksem i napełnieniu tamponu politurą rozprowadza się ją, wykonując znowu ruchy koliste; a gdy zapas politury w tamponie kończy się — ruchy podłużne. Po nałożeniu pierwszej warstwy i ponownym napełnieniu tamponu, politurą najpierw wykonuje się ruchy ósemkowe, potem stopniowo przechodzi się na podłużne i wreszcie na koliste. Operacje te powtarza się wielokrotnie z przerwami ok. 5 min; za każdym razem dawkuje się pumeks aż do całkowitego zatarcia porów i uzyskania równej i matowej powierzchni. Po zagruntowaniu, przed właściwym politurowaniem, stosuje się przerwę co najmniej 3 dni.

W czasie właściwego politurowania wykonuje się ruchy jak przy gruntowaniu, z tym że zamiast pumeksu dawkuje się olej w postaci kropel nakładanych na powierzchnię. Przy właściwym politurowaniu stosuje się nieco większe stężenie politury. Operacje powtarza się czterokrotnie aż do uzyskania odpowiedniej powłoki. Po właściwym politurowaniu stosuje się kilkudniową przerwę.

Utrwalanie połysku polega na dalszym politurowaniu politurą o coraz mniejszym stężeniu, aż do zastosowania w końcowej fazie niemal samego spirytusu. Ruchy tamponu powinny być szybsze niż w poprzednich fazach, a docisk coraz lżejszy. W końcowej fazie tampon pozostawia ślad w postaci znikającej mgiełki. Nie stosuje się już oleju, a powierzchnia uzyskuje piękny połysk.

Odnawianie (odświeżanie) powłok lakierniczych. We wszystkich wyrobach z drewna po pewnym czasie użytkowania powłoka wykończeniowa ulega w pewnym stopniu uszkodzeniu. Przyczyną uszkodzeń mogą być nie tylko wpływy otoczenia, np. niewłaściwe sposoby użytkowania, wilgoć, działanie promieni słonecznych, wpływ bliskiego źródle ciepła w zimie itp., ale również uszkodzenia spowodowane rozlaniem na płytę stołu gorącej wody, tłuszczu, alkoholu, atramentu, zarysowanie lśniącej powierzchni ostrym i twardym przedmiotem i in. Do niszczenia powierzchni lakierowanych przyczynić się może także niewłaściwa konserwacja lub jej brak. Ważne jest, aby zapobiec przedwczesnemu zużyciu lub zniszczeniu powierzchni mebli i we właściwym czasie przeprowadzić niezbędne usuwanie uszkodzeń i plam. Przed podjęciem prac renowacyjnych powłok lakierniczych należy stwierdzić, jakim materiałem wykończeniowym był pokryty wyrób z drewna, a następnie ustalić rodzaj i zakres uszkodzeń powłok. Na podstawie tych wiadomości można przyjąć środki i sposoby usuwania uszkodzeń oraz wybrać właściwą technologię i materiały lakiernicze. Plamy z rozlanego alkoholu lub gorącej wody widoczne na powierzchni np. płyty stołu (z powłoką lakieru nitrocelulozowego) można usunąć w następujący sposób: jeśli plamy sięgają na niewielką głębokość, należy je zeskrobać delikatnie cienką głądzicą (cykliną) lub zetrzeć papierem ściernym, uważając przy tym, by brzegi nie tworzyły ostrych krawędzi; następnie dokładnie odpylić. Nanoszenia materiału lakierniczego na przygotowane podłoże dokonuje się ręcznie za pomocą tamponu, którym pociera się wzdłuż włókien raz koło razu, aż do pokrycia dawnego uszkodzenia powierzchni. Do naprawy powłok nitrocelulozowych należy użyć lakieru celulozowego ogólnego stosowania, bezbarwnego. Po wysuszeniu pierwszej warstwy lakieru oraz lekkim oszlifowaniu naniesionej powłoki należy ponownie nanieść warstwę lakieru w wyżej opisany sposób. W przypadku gdy uszkodzenia obejmują znaczną przestrzeń, należy odnowić powłokę lakierową na całej powierzchni elementu wyrobu stolarskiego pokrywając ją 2-3-krotnie lakierem.

Zobacz także: Jak samodzielnie zrobić huśtawkę?

Odnawianie powłoki lakierowej z odtworzeniem naturalnej barwy drewna. Należy starannie oczyścić powierzchnię starej powłoki lakierowej, po czym delikatnie ją zeszlifować papierem ściernym i odpylić oraz, stosownie do rodzaju starej powłoki, nałożyć na drewno nową warstwę np. lakieru olejno-żywicznego, schnącego na powietrzu, lub lakieru olejno-żywicznego, schnącego na powietrzu, wodoodpornego. Lakiery tego rodzaju tworzą powłoki trwałe, o dobrym połysku i nadające się do szlifowania. Powłokę nanosi się w 2-3 warstwach w odstępach 24-godzinnych.

Malowanie farbami i emaliami olejnymi na drewnie

Malowania farbami i emaliami olejnymi na drewnie litym i na tworzywach drzewnych dokonuje się w celu zabezpieczenia drewna i uzyskania żądanego wyglądu estetycznego powłoki. Białą lub kolorówą emalią olejno-żywiczną ogólnego stosowania można pokryć niejedną usterkę podłoża oraz niepozornym starym powłokom emalii nadać estetyczny wygląd.

Lakierowanie powierzchni surowych. Przedmioty i elementy drewniane surowe przeznaczone do użytkowania wewnątrz pomieszczeń pokrywamy powłokami lakierowymi złożonymi z czterech warstw, bez względu na to czy chcemy uzyskać powłokę białą, czy kolorową. Kolejność, rodzaj i sposób nanoszenia poszczególnych warstw są następujące:

  • warstwa gruntująca — wykonuje się ją przy użyciu gruntownika pokostowego lub impregnatu do drewna; przed naniesieniem warstwy należy podłoże podszpachlować i przeszlifować;
  • warstwa podkładowa – nanosi się ją przy zastosowaniu lakieru podkładowego białego; również przed nałożeniem tej warstwy należy podkład przeszpachlować i przeszlifować;
  • warstwy powierzchniowe — wykonuje się dwie warstwy powierzthniowe: pośrednią i wykańczającą; warstwy te nanosi się, w zależności od żądanego wyglądu pomalowanej powierzchni, lakierem dającym powłokę o wysokim połysku, bądź powłokę matową; podobnie jak przy warstwie podkładowej stosuje się przed naniesieniem obu warstw szlifowanie podkładu.

Przy wykonywaniu powłoki należy przestrzegać zasady, aby kolejne warstwy powłoki kłaść dopiero po zupełnym wyschnięciu spodniej warstwy. Powłokę powinno się w miarę możliwości nanosić na powierzchnie usytuowane poziomo; np. drzwi należy do lakierowania wyjąć i położyć na koziołkach, lakier bowiem w takim położeniu przedmiotu daje się łatwo i równomiernie rozprowadzić na całej powierzchni.

Emalie służą do ostatecznego malowania przede wszystkim stolarki budowlanej: drzwi, ram okiennych i mebli kuchennych. Tworzą powłoki o dużym połysku, odporne na działanie wody.

Przygotowanie powierzchni surowego drewna obejmuje takie prace, które, są związane z oczyszczeniem podłoża, nasyceniem drewna materiałem do gruntowania i usunięciem lub izolowaniem sęków.

Po oczyszczeniu całej powierzchni z kurzu i brudu, wyskrobaniu żywicznych pęcherzyków i zaizolowaniu sęków (sęki można usuwać za pomocą specjalnego świdra, a powstałą dziurę po wydrążeniu zapełnić wklejonym korkiem z drewna) oraz po oszlifowaniu papierem ściernym nr 100 (szczególnie powierzchni chropowatych) całe podłoże drewna należy nasycić pokostem rozcieńczonym terpentyną lub benzyną do lakierów (lakową) w stosunku 1:1. Po wyschnięciu pokostu (po 24 godz.) można nakładać warstwę kitu szpachlowego olejno-żywicznego w celu dokładnego wyrównania powierzchni podłoża. Po wyschnięciu kitu (ok. 16 godz.) należy ponownie na całą powierzchnię drewna nałożyć drugą warstwę kitu szpachlowego, a następnie po wyschnięciu warstwy kitu przeszlifować ją papierem ściernym nr 180 oraz dokładnie odpylić.

Następnym etapem pracy będzie nanoszenie materiałów wykończeniowych, a mianowicie: farby olejnej nawierzchniowej i emalii olejno-żywicznej ogólnego zastosowania. Zależnie od rodzaju i przeznaczenia wyrobu z drewna dobiera się odpowiedni wyrób olejny.

Powierzchnie uprzednio lakierowane muszą być przed nowym lakierowaniem dokładnie przygotowane. W zależności od stanu starej powłoki stosuje się następujące sposoby przygotowania podłoża i wykonania nowej powłoki lakierowej.

Powłoki nie uszkodzone należy zmyć roztworem wodnym salmiaku, a po wyschnięciu roztworu lekko przeszlifować papierem ściernym i pomalować lakierem.

Powłoki uszkodzone należy zmyć roztworem wodnym salmiaku, odkryte miejsca w powłoce zagruntować środkiem impregnującym do drewna i w miarę potrzeby je zaszpachlować, a następnie przetrzeć papierem ściernym i pomalować farbą podkładową. Następnie całą powierzchnię należy polakierować jedno- lub dwukrotnie.

Powłoki malarskie zniszczone wymagają całkowitego zeskrobania (aż do drewna) i zmycia całej powierzchni środkami trawiącymi. Po wyschnięciu powierzchni należy je oszlifować papierem ściernym, zagruntować, zaszpachlować i ponownie przeszlifować. Tak przygotowaną powierzchnię powinno się następnie pomalować farbą podkładową, a po wyschnięciu farby przeszlifować i dwukrotnie pomalować lakierem, z zachowaniem zasad wymaganych przy nanoszeniu nowych powłok.

Lakierowanie podłóg i schodów drewnianych

Schody i podłogi są szczególnie narażone na zniszczenie mechaniczne. Dlatego nie można ich malować zwykłymi lakierami przeznaczonymi do lakierowania przedmiotów użytkowych wewnątrz pomieszczeń, lecz specjalnymi lakierami do podłóg. Przy wykonywaniu powłok z tych lakierów szczególnie wymaga się przestrzegania zasady, aby każda następna warstwa była nakładana po gruntowym wyschnięciu warstwy poprzedniej tj. najwcześniej po 24 godz.

Przygotowanie surowego podłoża do lakierowania. Całą powierzchnię przeznaczoną do lakierowania należy dokładnie przeszlifować ręcznie papierem ściernym lub ręczną szlifierką zaopatrzoną w tarczę owiniętą papierem ściernym. Jeszcze lepiej można pracę tę wykonać za pomocą specjalnej mechanicznej szlifierki do parkietów, jeżeli mamy możliwość jej wypożyczenia. Po oszlifowaniu podłożą należy starannie oczyścić je z pyłu i resztek ścierniwa. Podłogi i schody wykonane z miękkiego drewna powinny zachować naturalny rysunek i barwę drewna. Warunek ten można spełnić stosując jedno z dwu następujących rozwiązań:

  • Lakierowanie lakierem bezbarwnym. Powierzchnię podłogi lub schodów pokrywamy lakierem bezbarwny. Jako warstwę podkładową stosujemy lakier z dodatkiem rozcieńczalnika w ilości 10%. Następne warstwy, pośrednią i wykańczającą, nanosimy z lakieru nie rozcieńczonego. Ewentualne nierówności lub zanieczyszczenia w warstwie podkładowej usuwamy przez ich oszlifowanie. Lakier nanosimy szerokim pędzlem, prowadząc go wzdłuż słojów drewna.
  • Impregnowanie preparatem impregnującym. Podłoże należy przed nałożeniem preparatu przetrzeć ścierką i zmyć rozpuszczalnikiem. Preparat impregnujący nanosi się na powierzchnię podłogi lub schodów trzykrotnie, przy czym pierwszą warstwę preparatu nanosi się obficiej niż dwie pozostałe. Po wyschnięciu pierwszej warstwy należy oszlifować ją papierem ściernym i odkurzyć z pyłu. Kolejne warstwy impregnatu nanosi się po całkowitym stwardnieniu spodnich warstw.

Pomieszczenie, w którym odbywa się impregnowanie, powinno być dobrze przewietrzone.

Zobacz także: Jak zrobić budę dla psa?

Lakierowanie podłóg i schodów z drewna twardego (parkiety i schody z dębu i buku) wykonuje się podobnie jak lakierowanie podłóg z drewna miękkiego. Korzystniej jest ze względu na trwałość użyć tu lakierów dwuskładnikowych specjalnie dostosowanych do malowania parkietów i podłóg (np. “Chemosil”).

Stosując ten typ lakieru należy przestrzegać zaleceń producenta podanych na opakowaniu.

Malowanie okien

Na okienną powłokę malarską działa wiele ujemnych czynników, jak wilgoć, wiatr, różnice temperatury, mechaniczne uszkodzenia na skutek otwierania i zamykania okien, Dlatego też powłoki malarskie należy wykonywać ze szczególną starannością i dokładnością. Przede wszystkim powinno się przestrzegać następujących zasad:

  • – ramę okienną można malować tylko wtedy, gdy jest zupełnie sucha, pamiętając o okitowaniu;
  • – ramę okienną należy malować tą samą farbą na zewnątrz i wewnątrz. W żadnym przypadku nie wolno stosować do malowania remy lakieru przeznaczonego do malowania wewnętrznego.

Malowanie lakierem bezbarwnym stosuje się zarówno w przypadku ram okiennych z drzew iglastych; jak i z drzew tropikalnych.

Ramy okienne wykonane z drewna z drzew iglastych. Najpierw ramę gruntujemy, a wstępnie malujemy rozcieńczonym bezbarwnym lakierem do okien. Po tych czynnościach następuję wbudowanie ramy okiennej, oszklenie, okitowanie i jej wyschnięcie. Rysy od gwoździ i śrub należy zaszpachloyvać kitem do drewna i po wyschnięciu przeszlifować papierem ściernym do drewna. Lakierujemy raz, a po wyschnięciu po raz drugi nie rozcieńczonym lakierem do drewna.

Jeżeli powłoka z poprzedniego lakierowania nie uległa uszkodzeniom, zmywamy ramę wodą z salmiakiem, a po wyschnięciu szlifujemy papierem ściernym i jednokrotnie lakierujemy bezbarwnym lakierem do drewna.

W przypadku gdy powłoka z lakieru uległa uszkodzeniom, myjemy ramę okienną wodą z salmiakiem; po wyschnięciu szlifujemy papierem ściernym, a miejsca uszkodzone szpachlujemy kitem do drewna i gruntujemy rozcieńczonym bezbarwnym lakierem. Po wyschnięciu przecieramy papierem ściernym, oczyszczamy z pyłu szczotką i dwukrotnie lakierujemy.

Jeżeli powłoka malarska uległa zniszczeniu, należy zeskrobać pozostałości farby i pokryć lakierem kolorowym. Odnosi się to do zniszczonych powłok, w których miejsc uszkodzonych nie możemy zeszlifować do surowego drewna: malujemy zatem z resztkami poprzedniej powłoki malarskiej.

Ramy okienne z drewna z drzew liściastych tropikalnych. Powierzchnię drewna zmywamy rozcieńczonym rozpuszczalnikiem nitro, posługując się szczotką. Po 24 godz. ramę okienną szlifujemy papierem ściernym i malujemy rozcieńczonym w stosunku 1:1 lakierem syntetycznym (nie wolno szlifować). Następnie pokrywamy ramę trzykrotnie bezbarwnym lakierem, przestrzegając zasady, aby każda nałożona powłoka dobrze wyschła.

Powierzchnię drewna zmywamy rozpuszczalnikiem nitro przy użyciu szczotki. Po 24 godz. szlifujemy i dwukrotnie malujemy.

Ramy okienne należy oszklić i okitować, a po wyschnięciu kit powlec lakierem ochronnym.

Malowanie ram okiennych farbami kolorowymi. Malowanie ram okiennych farbami kolorowymi (kryjącymi) jest regułą w przypadku stolarki okiennej, bowiem zazwyczaj ramy okienne wykonane są z drewna nie nadającego się do lakierowania lakierem bezbarwnym. Wszystkie czynności przygotowawcze są identyczne jak przy opisywanym uprzednio malowaniu lakierem bezbarwnym ram okiennych z drewna z drzew iglastych. Poszczególne czynności związane z malowaniem zależeć będą od tego, czy będziemy malować nowe ramy okienne, czy ramy już malowane z nie uszkodzoną powłoką malarską, czy też z powłoką częściowo uszkodzoną. Do malowania stosujemy lakiery na żywicach syntetycznych w odpowiednio dobranych kolorach.

Malowanie zewnętrzne drewna

Powszechnie stosowane są trzy rodzaje farb w celu uszlachetnienia zewnętrznej powierzchni drewna. Są to: farby błyszczące impregnujące z pigmentami lub bez pigmentów, lakiery bezbarwne oraz lakiery kryjące białe lub kolorowe. Farby impregnujące błyszczące podkreślają strukturę drewna i można je łatwo odnawiać. Lakierowanie lakierem bezbarwnym zaleca się wtedy, gdy jest możliwa stała konserwacja. Białe lub kolorowe lakiery kryjące są najodporniejsze na wpływy atmosferyczne. Farby emulsyjne (wodne roztwory żywic syntetycznych) z dodatkami grzybo- i owadobójczymi oraz pigmentami barwnymi nie tworzą na drewnie zwartej błony i dzięki temu umożliwiają drewnu oddychanie. Zalecane są do malowania elewacji domów, drzwi zewnętrznych i ogrodzeń z drewna iglastego.

Przygotowanie podłoża i malowanie

Powierzchnie malowane po raz pierwszy należy oczyścić szczotką z kurzu i brudu, a następnie przeszlifować je papierem ściernym. Pierwsze malowanie wykonujemy grubszą warstwą lakieru, a po jej wyschnięciu dwukrotnie malujemy cienkimi warstwami lakieru. Stosowanie do malowania elementów zewnętrznych bezbarwnego lakieru syntetycznego jest uzasadnione tylko wtedy, gdy element możemy pomalować cały. Malowanie tylko powierzchni widocznych nie zabezpiecza drewna przed wilgocią, która dostaje się do drewna z boku, z tyłu, przez złącza elementów itp., powodując jego zniszczenie, odpadanie lub łuszczenie się lakieru na stronie widocznej. Tego typu elementy (zewnętrzne drzwi, okiennice, ozdoby, balkony, tarasy, ogrodzenia) należy malować przed zamontowaniem, stosując uprzednio na powierzchnie niewidoczne farby impregnujące, gruntujące, a następnie lakiery.