Dla budujących

Powlekanie i malowanie drewna

Do najważniejszych czynności w przygotowaniu powierzchni drewna pod powłoki przezroczyste należy szlifowanie i utwardzanie nawierzchni przez nasycenie ich roztworem kleju kostnego, powodującego pęcznienie włókien i ich usztywnienie po wyschnięciu; przy kolejnym szlifowaniu włókna łatwiej wykruszają się i nie podnoszą przy nanoszeniu lakieru. Niekiedy zamiast nasycania roztworem kleju stosuje się tzw. wodowanie, tj. zwilżanie powierzchni (szczególnie oklein) wodą o temp. 30-40°C. Po wodowaniu powierzchnie takie podlegają także końcowemu szlifowaniu (w kierunku struktury drewna). Po osuszeniu należy usunąć pył powstały podczas szlifowania powierzchni papierem ściernym.

Barwienie drewna. W procesie uszlachetniania powierzchni drewna często konieczna jest zmiana naturalnej barwy drewna na inną lub dostosowanie barwy pewnych elementów da barwy całości wyrobu. Do tego celu służą środki barwiące i bielące. Do barwienia drewna stosuje się barwniki syntetyczne oraz garbniki i niektóre sole metali. Są one najczęściej stosowane w roztworach wodnych. Asortyment barwników do drewna obejmuje ponad 20 kolorów, m.in. żółty, czerwony, mahoniowy, brunatny, zielony, szary, czarny i in. W handlu występują one pod różnymi nazwami, np. Rubin mahoniowy, Brunat orzechowy itp. Natomiast materiałami do bielenia drewna są najczęściej roztwory wodne wody utlenionej o stężeniu 15-30% i kwasu szczawiowego o stężeniu 6-10%. Czasami może być stosowany, jako środek bielący, chlorek wapnia. Barwniki do drewna nie tworzą powłoki, lecz przyczyniają się do poprawienia wyglądu estetycznego wykończenia lub właściwości powłoki. W handlu znajdują się również barwniki spirytusowe, które mają znikome zastosowanie.
Roztwór wodny barwnika do drewna jest nanoszony dość obficie za pomocą pędzla lub gąbki, przy znacznym nacisku, oraz rozprowadzany w obu kierunkach wzdłuż i w poprzek włókien. Nadmiar roztworu usuwa się wyciśniętym pędzlem lub gąbką, a zabarwione powierzchnie odkłada się do wyschnięcia. Elementy barwione układa się poziomo.

Gruntowanie barwionych powierzchni drewna ma na celu uodpornienie drewna na czynniki zewnętrzne, zwiększenie przyczepności do podłoża następnie nakładanych warstw powłoki lub zmniejszenie chłonności spoiwa lakierniczego przez drewno. Do nasycenia powierzchni drewna są stosowane pokosty i niektóre lakiery, np. lakier nitrocelulozowy bezbarwny caponowy lub lakier nitrocelulozowy do mebli matowy oraz politury woskowe będące roztworami jasnego wosku w terpentynie balsamicznej bezbarwnej. Do ręcznego nanoszenia materiału lakierniczego odpowiednio rozcieńczonego można użyć tamponu wykonanego z trykotu wełnianego owiniętego rzadkim płótnem lnianym. Praca tamponem polega na tym, że po nasyceniu tamponu lakierem nitrocelulozowym pociera się powierzchnię drewna wzdłuż włókien, raz koło razu, aż do pokrycia całej powierzchni. Po wysuszeniu warstwy lakieru poddaje się ją lekkiemu szlifowaniu papierem ściernym (o b. drobnych ziarnach) i nanosi drugą warstwę w wyżej opisany sposób. Tampon przechowuje się w szczelnie zamkniętym słoiku szklanym, zanurzony częścią roboczą w rozpuszczalniku.